Trikomoniyaz (Trichomonas): Belirtileri ve Tedavisi

Trikomoniyaz Nedir?

Trikomoniyaz, Trichomonas vaginalis adlı tek hücreli bir parazitin (protozoon) yol açtığı, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Tedavi edilebilen cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların en yaygınlarından biridir; Dünya Sağlık Örgütü, 2020’de 15–49 yaş arası bireylerde tahminî 156 milyon yeni vaka geliştiğini bildirmektedir.

İçindekiler

1. Trikomoniyaz Nedir?
2. Belirtileri: Neden Çoğu Zaman Fark Edilmez?
3. Erkeklerde Trikomoniyaz Belirtileri
4. Nasıl Bulaşır?
5. Risk Faktörleri ve Korunma
6. Riskleri ve Komplikasyonları
7. Tanı Nasıl Konur?
8. Tedavi
9. Partner Tedavisi ve Kontrol
10. Tedaviye Rağmen Şikâyet Geçmiyorsa
11. Sık Sorulan Sorular
12. Trikomoniyaz kendiliğinden geçer mi?
13. Belirti yoksa tedavi gerekir mi?
14. Trikomoniyaz kısırlık yapar mı?
15. Erkeklerde trikomoniyaz belirti verir mi?
16. Tedavi sırasında alkol alınır mı?

Tüm başlıkları göster Alt başlıkları gizle

Enfeksiyon tıp literatüründe trichomoniasis, günlük dilde ise trikomonas ya da Trichomonas vajiniti olarak da anılır; hepsi aynı hastalığı tanımlar.

Belirtileri: Neden Çoğu Zaman Fark Edilmez?

Trikomoniyaz büyük oranda belirtisiz seyredebilir; CDC’ye göre enfekte kişilerin yalnızca yaklaşık %30’unda belirti gelişir. Belirti görüldüğünde kadınlarda şunlar olabilir:

• Berrak, beyaz, sarımsı ya da yeşilimsi, kötü kokulu akıntı,
• Genital bölgede kaşıntı, yanma, kızarıklık ve hassasiyet,
• İdrarda yanma ve cinsel ilişkide ağrı.

Erkeklerde Trikomoniyaz Belirtileri

Erkeklerde enfeksiyon çoğunlukla belirti vermeden seyreder. Belirti geliştiğinde en sık görülen tablo üretra iltihabıdır: idrar yaparken ya da boşalma sonrası yanma, penis ucunda tahriş ve az miktarda akıntı. Belirti olmaması bulaştırıcılığı ortadan kaldırmaz; partneri trikomoniyaz tanısı alan erkeklerin de değerlendirilmesi ve tedavi edilmesi gerekir. CDC 2021 kılavuzunda erkekler için önerilen tedavi metronidazol 2 g tek dozdur.

Nasıl Bulaşır?

Trikomoniyaz cinsel temasla bulaşır. Belirti olmaması bulaştırıcılığı ortadan kaldırmaz; bu nedenle partnerin de değerlendirilmesi önemlidir.

Risk Faktörleri ve Korunma

Trikomoniyaz cinsel yolla bulaştığı için risk, korunmasız cinsel ilişki ve partner sayısıyla artar; daha önce cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon geçirmiş olmak da riski yükseltir. Korunmada en etkili yol, her ilişkide doğru şekilde prezervatif kullanmaktır; ancak prezervatif temas eden tüm bölgeleri kapatmadığı için korumayı tam olarak garanti etmez.

Şikâyet olduğunda kendi kendine ilaç kullanmak yerine test yaptırmak gerekir: akıntı ve kaşıntı yakınması trikomoniyaza özgü değildir, aynı tablo başka enfeksiyonlarda da görülür.

Riskleri ve Komplikasyonları

• Gebelikte: erken doğum, düşük doğum ağırlığı ve erken membran rüptürü riskiyle ilişkilidir.
• HIV: genital iltihaba yol açarak HIV kapma/bulaştırma riskini artırabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Tanıda tercih edilen yöntem, yüksek duyarlılığa sahip NAAT (nükleik asit amplifikasyon testi)dir. Islak preparat mikroskopisi daha düşük duyarlılıkta olmakla birlikte, örnek alındıktan hemen sonra hasta başında kullanılabilir.

Tedavi

Trikomoniyaz antibiyotikle tam olarak tedavi edilir. CDC 2021 kılavuzuna göre:

• Kadınlarda: metronidazol 500 mg, günde 2 kez, 7 gün,
• Erkeklerde: metronidazol 2 g tek doz,
• Alternatif: tinidazol 2 g tek doz.

Doz bilgileri CDC 2021 kılavuzuna atıfla bilgilendirme amaçlıdır; reçete yerine geçmez. İlaç ve doz seçimi hekim tarafından yapılır. Tedavi sırasında ve sonrasında (metronidazolde bitişten 24 saat, tinidazolde 72 saat) alkolden kaçınılması önerilir.

Partner Tedavisi ve Kontrol

Yeniden bulaşmayı önlemek için tüm cinsel partnerlerin eş zamanlı tedavisi gerekir; tedavi tamamlanana ve belirtiler geçene kadar cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır. Ayrıca yeniden enfeksiyon sık olduğundan, cinsel açıdan aktif kadınlarda tedaviden yaklaşık 3 ay sonra yeniden test önerilir.

Tedaviye Rağmen Şikâyet Geçmiyorsa

Tedaviden sonra şikâyetin sürmesinin en sık nedeni yeniden bulaşmadır: tedavi edilmemiş bir partnerden enfeksiyon geri alınır. Bu nedenle partnerin eş zamanlı tedavisi ve tedavi tamamlanana kadar cinsel ilişkiden kaçınılması belirleyicidir. Daha seyrek olarak metronidazole azalmış duyarlılık söz konusu olabilir; ilaç ve doz değişikliği kararını hekim verir.

Benzer akıntı, koku ve kaşıntı şikâyeti bakteriyel vajinozis, vajinal mantar enfeksiyonu ve diğer vajinit tablolarında da görülür. Geçmeyen şikâyette doğru adım, tedaviyi uzatmak değil tanıyı test ile doğrulamaktır.

Sık Sorulan Sorular

Trikomoniyaz kendiliğinden geçer mi?

Genellikle geçmez; uygun antibiyotik tedavisi gerekir. Tedavi edilmezse belirtiler sürebilir ve bulaş devam eder.

Belirti yoksa tedavi gerekir mi?

Evet. Enfeksiyon belirtisiz olsa bile bulaştırıcıdır ve gebelikte riskler taşır; test pozitifse tedavi edilmelidir.

Trikomoniyaz kısırlık yapar mı?

Öncelikli riskleri gebelik komplikasyonları ve genital iltihaptır. Her durumda erken tanı ve tedavi, partner tedavisiyle birlikte önemlidir.

Erkeklerde trikomoniyaz belirti verir mi?

Çoğunlukla vermez. Belirti geliştiğinde idrarda yanma ve hafif akıntı görülebilir. Belirtisiz olması bulaştırıcılığı değiştirmez; partneri tanı alan erkeklerin de tedavi edilmesi gerekir.

Tedavi sırasında alkol alınır mı?

Metronidazol/tinidazol ile alkol, hoş olmayan reaksiyonlara yol açabilir; bu nedenle tedavi süresince ve sonrasında bir süre alkolden kaçınılması önerilir.

İlgili yazılar: Bakteriyel vajinozis · Vajinal mantar enfeksiyonu