Genital Herpes (HSV): Belirtileri, Bulaşması ve Tedavisi

Genital Herpes Nedir?

Genital herpes, herpes simpleks virüsünün (HSV) yol açtığı, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. İki tip virüs sorumludur: HSV-1 ve HSV-2. Tekrarlayan genital herpes vakalarının çoğu HSV-2 kaynaklıdır; ancak HSV-1’e bağlı genital enfeksiyon, özellikle genç kadınlarda giderek artmaktadır. Enfeksiyon çok yaygındır: DSÖ’ye göre dünyada 15–49 yaş arası yaklaşık 520 milyon kişide HSV-2 bulunmaktadır.

Belirtileri

İlk (primer) atak genellikle daha şiddetlidir: genital bölgede ağrılı, içi su dolu kabarcıklar (vezikül) veya bunların açılmasıyla oluşan ülserler görülür; ateş ve halsizlik eşlik edebilir. Tekrarlayan ataklar genellikle daha hafif ve daha kısadır. Önemli bir nokta: HSV taşıyanların çoğunda enfeksiyon hafif seyreder veya hiç fark edilmez — bu kişiler enfeksiyonlarından habersiz olabilir.

Nasıl Bulaşır?

Genital herpes, cinsel temas sırasında genital/anal bölge cildi ve mukozasıyla temasla bulaşır. Cilt normal görünse ve belirti olmasa bile virüs saçılabildiğinden (asemptomatik saçılım) bulaş mümkündür. Bu saçılım, virüsün alınmasından sonraki ilk 12 ayda en sıktır.

Tanı Nasıl Konur?

Aktif bir lezyon (yara) varsa, örnekten yapılan PCR (NAAT) testi en duyarlı yöntemdir. Lezyon yokken enfeksiyonu belirlemek için tip-spesifik serolojik (kan) test kullanılabilir; yanlış pozitiflik olasılığı nedeniyle bazı durumlarda doğrulama gerekir.

Tedavi: Kür Yok, Ama Kontrol Var

Genital herpesin virüsü yok eden kesin bir tedavisi (kürü) yoktur; virüs vücutta sessiz (latent) kalır. Ancak antiviral ilaçlar (asiklovir, valasiklovir, famsiklovir) atakları hafifletir ve sıklığını azaltır. İki yaklaşım vardır:

• Epizodik tedavi: Atak başladığında kısa süreli kullanım,
• Baskılayıcı (supresif) tedavi: Sık atak geçirenlerde günlük kullanım — atak sıklığını azaltır ve partnere bulaş riskini düşürmeye yardımcı olur.

İlaç ve doz seçimi CDC 2021 kılavuzu çerçevesinde hekim tarafından yapılır; bu bilgiler reçete yerine geçmez.

Gebelikte Genital Herpes

Yenidoğan (neonatal) herpes nadir ama ciddi bir durumdur; risk özellikle annenin gebeliğin geç döneminde ilk kez HSV alması hâlinde en yüksektir. Doğum eyleminin başında aktif genital lezyon varsa genellikle sezaryen önerilir; ayrıca 36. gebelik haftasından itibaren başlanan baskılayıcı tedavi, doğumda lezyon ve sezaryen ihtiyacını azaltabilir. Bu nedenle gebelikte herpes öyküsü mutlaka hekimle paylaşılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Genital herpes tamamen geçer mi?

Hayır, virüs vücuttan tümüyle atılamaz ve latent kalır. Ancak antiviral tedavilerle ataklar kontrol altına alınabilir; birçok kişide zamanla ataklar seyrekleşir.

Belirti yokken bulaşır mı?

Evet. Cilt normal görünse bile virüs aralıklı olarak saçılabilir; bu yüzden belirti olmadan da bulaş mümkündür.

Genital herpesle hamile kalınır mı?

Evet, ancak gebelikte özel takip gerekir. Herpes öyküsü hekimle paylaşılmalı; doğum sırasında aktif lezyon varsa doğum şekli buna göre planlanır.

Uçuk ile genital herpes aynı virüs mü?

İkisi de herpes simpleks virüsü kaynaklıdır. Dudak uçuğu daha çok HSV-1 ile ilişkilidir; ancak HSV-1 genital bölgeyi de tutabilir.

İlgili yazılar: Bakteriyel vajinozis · Yumuşak şankr (şankroid)