Struma Ovarii: Yumurtalıkta Tiroid Dokusu İçeren Nadir Tümör
Prof. Dr. Taylan Şenol 6 dk okuma
Struma ovarii, yumurtalıkta gelişen ve büyük oranda ya da tümüyle tiroid (guatr) dokusundan oluşan nadir bir tümör tipidir. Bir tür özelleşmiş yumurtalık teratomudur ve olguların büyük çoğunluğu iyi huyludur. Bazı hastalarda bu tiroid dokusu hormon üreterek hipertiroidi belirtilerine yol açabilir. Tanı çoğunlukla cerrahi sonrası patolojik incelemeyle konur ve tedavi genellikle tümörün çıkarılmasıyla tamamlanır.
Struma Ovarii Nedir?
Yumurtalık teratomları, vücudun farklı dokularını (kıl, deri, yağ, diş, kıkırdak) içerebilen germ hücreli tümörlerdir; en sık görülen tipi iyi huylu dermoid kisttir. Struma ovarii ise özel bir alt tiptir: tümörün en az yarısı veya tamamı tiroid dokusundan oluşur. Yani yumurtalıkta, tıpkı boyundaki tiroid bezindeki gibi hormon üretebilen doku bulunur.
İçindekiler
Tüm yumurtalık teratomlarının yaklaşık %1-3’ünü oluşturur ve genellikle üreme çağındaki ve menopoz öncesi kadınlarda görülür. Olguların çok büyük kısmı iyi huyludur; nadiren tiroid dokusunda kanserleşme (malign struma ovarii) görülebilir.
Belirtileri
Struma ovarii çoğu zaman sessizdir ve başka bir nedenle yapılan muayene veya ultrasonda tesadüfen saptanır. Belirti verdiğinde bunlar genellikle kitleye veya hormon üretimine bağlıdır.
Kitleye Bağlı Belirtiler
- Karın alt bölgesinde dolgunluk, şişlik veya ağrı
- Ele gelen kitle
- Bazı olgularda karın içinde sıvı (asit)
Hormona Bağlı Belirtiler (Hipertiroidi)
Olguların küçük bir kısmında tümördeki tiroid dokusu fazla hormon üretir ve hipertiroidi bulguları görülebilir:
- Çarpıntı, kalp atımında hızlanma
- Terleme, sıcağa tahammülsüzlük
- Kilo kaybı, ellerde titreme
- Huzursuzluk, uykusuzluk
Tanısı
- Ultrason ve pelvik MR: Yumurtalıktaki kitleyi ve iç yapısını gösterir; struma ovarii bazen tipik görüntü özellikleri taşır ama kesin tanı koydurmaz.
- Tiroid hormon testleri: Hipertiroidi belirtisi olan hastalarda istenir.
- Tümör belirteçleri (ör. CA-125): Bazen hafif yükselebilir; ayırıcı tanıda yardımcıdır ama tek başına belirleyici değildir.
Kesin tanı yalnızca cerrahi ile çıkarılan dokunun patolojik incelemesiyle konur; bir kistin iyi huylu mu yoksa endişe verici mi olduğunun değerlendirilmesi için yumurtalık kisti mi kanser mi yazımız yol gösterici olabilir.
Tedavisi
Tedavi, tümörün cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Genç ve çocuk isteği olan hastalarda yalnızca tutulan yumurtalık veya kistin çıkarılmasıyla doğurganlık korunabilir. Menopoz sonrası veya tümörün kötü huylu olduğu seçilmiş olgularda daha kapsamlı cerrahi gerekebilir.
İyi huylu struma ovarii’de cerrahi genellikle tedaviyi tamamlar. Malign (kötü huylu) struma ovarii ender görülür; bu durumda tedavi, tıpkı tiroid kanserinde olduğu gibi ek yaklaşımlar (örneğin tiroid bezinin alınması ve radyoaktif iyot tedavisi) içerebilir ve multidisipliner planlanır. Over germ hücreli tümörler ailesi hakkında genel bilgi için over germ hücreli tümörleri yazısını inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Struma ovarii kanser mi?
Olguların büyük çoğunluğu iyi huyludur. Nadiren tümördeki tiroid dokusunda kanserleşme (malign struma ovarii) görülebilir. Bu ayrım yalnızca cerrahi sonrası patolojik inceleme ile yapılır; bu nedenle tümörün çıkarılması ve incelenmesi önemlidir.
Yumurtalıkta nasıl tiroid dokusu olur?
Struma ovarii bir tür yumurtalık teratomudur. Teratomlar germ hücrelerinden geliştikleri için vücudun farklı dokularını içerebilir. Struma ovarii’de bu dokunun yarısı ya da tamamı tiroid dokusudur; bu da hormon üretebilen yapıyı açıklar.
Hipertiroidim struma ovarii’den mi?
Çoğu hipertiroidi boyundaki tiroid bezinden kaynaklanır. Ancak tiroid bezi normal olduğu halde hipertiroidi belirtileri süren ve yumurtalıkta kitle saptanan ender hastalarda struma ovarii bir olasılık olarak değerlendirilebilir. Bu nadir bir durumdur ve hekim değerlendirmesi gerektirir.
Tedavi sonrası çocuk sahibi olabilir miyim?
Çoğu olguda evet. İyi huylu struma ovarii’de genellikle yalnızca tutulan yumurtalık veya kist çıkarılır; sağlam yumurtalık ve rahim korunur. Böylece doğurganlık büyük ölçüde sürdürülebilir.
Struma ovarii tekrarlar mı?
İyi huylu olgularda tümör tümüyle çıkarıldığında nüks beklenmez. Malign olgularda ise tiroid kanserine benzer şekilde uzun süreli takip ve gerektiğinde ek tedavi gerekebilir.
Struma ovarii, yumurtalıkta tiroid dokusu içeren, çoğunlukla iyi huylu ve nadir bir tümördür. Karın şişliği, yumurtalıkta kitle veya açıklanamayan çarpıntı-terleme gibi hipertiroidi belirtileri olan bir kadında akla gelebilir. Doğru tanı patolojik incelemeyle konur ve tedavi genellikle tümörün çıkarılmasıyla tamamlanır. Yumurtalıkta saptanan her kitlenin deneyimli bir hekim tarafından değerlendirilmesi en doğru adımdır.
📲 Güvenilir Jinekolojik Onkoloji Bilgisi
Yumurtalık kistleri, teratomlar ve nadir over tümörleri hakkında güncel bilgiler için sosyal medya kanallarımızı takip edebilirsiniz.
Dr. Taylan Şenol
Kadın Hastalıkları ve Doğum • Jinekolojik Onkoloji Uzmanı
Yumurtalıkta kitle veya açıklanamayan hipertiroidi belirtileri olan hastalarda ayrıntılı değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.
Tıbbi sorumluluk reddi: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi yerine geçmez. Struma ovarii’nin seyri ve tedavisi olgudan olguya, evreye ve patoloji bulgularına göre değişir. Şikayet veya tanınızla ilgili kararlar için mutlaka hekiminize danışın.
Bu içerik işine yaradıysa, Prof. Dr. Taylan Şenol'u Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyebilirsin. Tek tık, 5 saniye.
Google'da tercih edilen kaynağım yap
